Door de vele illustraties en teksten die er zijn overgeleverd, kan men zich tegenwoordig een goed beeld vormen hoe de middeleeuwse tuin er idealiter moet hebben uitgezien. Zo kunnen we nagaan waar de tuinen voor werden gebruikt, wat voor planten er groeiden en hoe de tuinen werden ingedeeld. In de tuin werd geminnekoosd en muziek gemaakt én natuurlijk groeiden er bloemen en planten en werden er kruiden en groenten geteeld. Toch geeft niet iedere middeleeuwse afbeelding van een tuin de werkelijkheid goed weer. De eerste en ideale tuin was volgens de middeleeuwers de paradijstuin, zoals deze beschreven wordt in het Boek Genesis. In de lusthoven en kloostertuinen probeerde men het idee van die paradijselijke tuin te benaderen en hadden bepaalde planten en bloemen en tuindecoraties een symbolische waarde. De minnaar in het Hooglied noemt zijn geliefde een ‘gesloten tuin’. Het zal in de lezing duidelijk worden dat men deze beeldspraak toepasselijk achtte op Maria. Ook in de seculiere wereld hadden bepaalde planten een symbolische betekenis. Deze lezing bespreekt zowel de “werkelijke” als de symbolische middeleeuwse tuinen.
