Een inscriptie op een paneel van de doopkapel van Parma onthult de naam van een belangrijke beeldhouwer en architect uit de Italiaanse romaanse periode: Benedetto Antelami (1150 -1230). Over de beeldhouwer is weinig meer bekend dan dat hij uit het gebied van Antelamo komt. Aan de hand van zijn onmiskenbare eigen stijl kunnen wij in zijn voetsporen treden: Hij begint als leerling- beeldhouwer in Zuid-Frankrijk, vervolgt zijn weg naar Parma, waar hij omstreeks 1200 de kruisafname in de rechter transept van de kathedraal beeldhouwt. Met het baptisterium van Parma laat Antelami in 1216 zijn ultieme meesterschap zien als beeldhouwer en architect. Op virtuoze manier beeldhouwt hij allerlei bijbelse scènes zoals het Laatste Oordeel, de parabel van de werker in de wijngaard. Maar ook een minder bekende heilige wordt afgebeeld: sint Josafat, wiens leven gemodelleerd is naar dat van Boeddha. Hij toont de legende van Mitras, fabeldieren en de maanden van het jaar. Deze maanden van het jaar hebben een specifieke Italiaanse iconografie. De maand maart wordt afgebeeld als een jongen die een doorn uit zijn voet haalt, een salamimaker representeert januari.
Nadat hij zijn werk af heeft in Parma krijgen Antelami en zijn medewerkers een andere grote opdracht:de bouw van de Borgo san Donnino in Fidenza. Alhoewel er ook andere beeldhouwers betrokken worden bij de geveldecoratie is overal de invloed van Antelami zichtbaar. De legende van de heilige Donnino wordt trefzeker afgebeeld, maar ook allerlei bijbelse figuren en helden zoals Hercules en Alexander de Grote. Ook is er een nogal profane scene door hem afgebeeld: de grijpgrage hand van een ridder verdwijnt in de rokken van een jong meisje….. Wat doet deze afbeelding op de façade van een kerk? Op deze vraag en vele andere gaat de cursus in. Ook de andere iconografische en historische achtergronden van Antelami’s werk komen uitgebreid aan bod .
Kruisafname van Benedetto Antelami (dom van Parma) 1178
